Projek Pelajar Semester Akhir Bah. 6 (Projek JKA dan Minibike )

Bahagian Akhir Siri Karnival Inovasi Robocon dan Go-Cart 2011..

Dalam Karnival Inovasi ini, selain Robocon dan Go-Cart terdapat juga pameran projek semester akhir dari Jabatan Kejuruteraan Awam..

Terdapat 2 projek pelajar semester akhir dari JKA yang menarik minat saya iaitu:-

1. Penggunaan Kulit Pokok Rumbia sebagai alternatif untuk bahan kemasan dinding
2. Konkrit yang boleh terapung..

 Mari kita lihat satu persatu..

Penggunaan Kulit Pokok Rumbia sebagai alternatif untuk bahan kemasan dinding

Pokok Kulit Rumbia merupakan antara tanaman yang popular di Mukah Sarawak.. Pokok ini banyak kegunaannya.. Kegunaan utama pokok ini adalah menghasilkan Sagu dan tempat pembiakan ulat "Siet"

Gambar Pokok Rumbia..

Daun pokok ini boleh digunakan untuk membuat atap, penyapu lidi dan kraftangan..

Isi pokok ini boleh digunakan untuk membuat sagu, tepung kanji dan makanan asasi kaum peribumi (seperti Linut dan Tebaloi)

Pelepah pokok Rumbia boleh digunakan untuk membuat rakit, alat permainan dan kraftangan..

Boleh dikatakan semua bahagian yang terdapat pada pokok rumbia boleh dimanfaatkan untuk kegunaan tertentu.. Kecuali Kulit pokok rumbia yang biasanya dibuang, dijadikan bahan bakar, alas jalan becak dan arang putih..

Justeru itu, para pelajar ini dengan usaha bersama penyelia mereka, Cik Norsida Binti Morsidi telah membuat kajian untuk menjadikan kulit kayu rumbia ini sebagai alternatif untuk bahan kemasan dinding.. 

Gambar Kulit kayu Rumbia asal dan selepas di buat kajian untuk bahan kemasan dinding..

Sebahagian besar struktur kulit kayu rumbia ini lembut dan tidak memenuhi pawaian kayu untuk digunakan sebagai bahan kemasan dinding..

Jadi untuk menyelesaikan permasalahan tersebut, para pelajar ini telah malakukan proses "laminated" iaitu dengan mencantumkan (gam) 2 lapisan bahagian keras kulit pokok ini..  

Rajah asal kulit kayu Rumbia dan kulit kayu rumbia selepas di "laminated"

(Rujuk 4 bongkah kayu rumbia "berdiri" yang terletak di tengah-tengah gambar)

Prototaip yang telah dihasilkan dalam bentuk Parket..

 Sekumpulan pelajar ini berjaya menghasilkan projek ini dengan jayanya.. Prototaip yang dihasilkan dalam bentuk Parket telah pun diuji.. Dan didapati ianya berjaya memenuhi tahap piawai yang ditetapkan dari segi ketahanan dan kekuatan untuk dijadikan bahan kemasan dinding..

Konkrit Yang Boleh Terapung..

Secara logiknya konkrit (simen + pasir) tidak dapat terapung di atas permukaan air disebabkan ia mempunyai ketumpatan yang lebih tinggi daripada air..

Tetapi dengan campuran bahan tertentu (polisterin) membolehkan konkrit ini terapung di atas permukaan air..

Mungkin ada di kalangan anda pernah menonton rancangan Dokumentari tentang rumah terapung di saluran Astro Discovery.. Jadi kalau ada apa-apa maklumat yang ingin dikogsikan, boleh tinggalkan komen di ruangan komen yang disediakan..

Gambar Prototaip konkrit terapung yang telah berjaya dihasilkan.. Diuji..

Cara menghasilkan konkrit terapung..

Mungkin ada dikalangan anda yang bercita-cita untuk membuat rumah terapung untuk dihadiahkan kepada si dia sebagai istana cinta.. ;).. Diharap info yang tidak seberapa ini bermanfaat buat anda..

Cara nak buat konkrit terapung ni nampak macam mudah untuk ditulis.. Tapi mungkin bukan mudah untuk menghasilkannya.. Ianya bermula dengan membuat acuan.. Kemudian masukkan konkrit ke dalam acuan.. seterusnya masukkan polisterin.. Dan akhir sekali dilapis dengan konkrit semula.. 

Senang cerita kiri, kanan, atas, bawah, depan, belakang semuanya konkrit.. Cuma dibahagian dalamnya sahaja politerin.. ;)

Selain daripada dua projek ini, terdapat juga projek lain yang turut dipamerkan oleh pelajar-pelajar semester akhir Jabatan Kejuruteraan Awam sempena Karnival Inovasi ini..

Projek-projek lain yang turut dipamerkan oleh pelajar-pelajar semester akhir JKA..

Mini Bike yang dipamerkan oleh pelajar semester akhir Jab. Kej. Mekanikal..

Setakat itu sahaja perkongsian saya pada kali ini.. Sekiranya anda berminat untuk mengetahui dengan lebih lanjut keseluruhan Karnival Inovasi Robocon dan Go-Kart 2011, sila layari blog http://sembanghari2.blogspot.com/ 

For further information log on website :
http://www.coretananuar.com/2011/04/projek-pelajar-semester-akhir-bah-6.html

SEKILAS TENTANG POLITEKNIK NEGERI MANADO

Politeknik Negeri Manado sebagai salah satu Politeknik yang dipercayakan dalam implementasi program PEDP atau Polytechnic Education Development Project (PEDP) ADB LOAN NO. 2928-INO menetapkan dua program utama implementasi yaitu (1) Peningkatan Kapasitas Institusi dan (2) Pengembangan Produk Unggulan Teknologi Kelapa.
Program pengembangan hasil produk kelapa adalah untuk meningkatkan pengetahuan kepada mahasiswa dan masyarakat pada umumnya tentang pengolahan produk hasil kelapa melalui program peningkatan mutu proses pembelajaran baik dalam hal sarana dan prasarana maupun sumber daya manusia, staf pengajar serta menghasilkan terobosan terobosan baru dalam mengembangkan hasil produk kelapa dalam hal pengolahan kayu kelapa dalam bentuk rumah adat, meubelair dan souvenir dan makanan khas daerah serta produk ekstraktif dari buah kelapa. Sedangkan program penguatan institusi adalah untuk meningkatkan kualitas pendidikan Politeknik Negeri Manado yang pada akhirnya memberi dampak pada perluasan akses pendidikan bagi segenap komponen masyarakat yang berbasis pada kesetaraan gender dan strata pendapatan masyarakat.
Politeknik Negeri Manado menyelenggarakan pendidikan Diploma III dan Diploma IV dimana tersebar di 6 (enam) Jurusan. Adapun Jurusan dan Program Studi terdiri dari :
1. Jurusan Teknik Sipil :
a. Konstruksi Bangunan Gedung (Diploma IV)
b. Teknik Jalan Jembatan (Diploma IV)
c. Teknik Sipil (Diploma III)
2. Jurusan Teknik Elektro :
a. Teknik Listrik (Diploma IV)
b. Teknik Informatika (Diploma IV)
c. Teknik Listrik (Diploma III)
d. Teknik Komputer (Diploma III)
3. Jurusan Teknik Mesin :
a. Teknik Mesin Produksi & Perawatan (Diploma IV)
b. Teknik Mesin (Diploma III)
4. Jurusan Akuntansi :
a. Akuntansi Keuangan (Diploma IV)
b. Akuntansi Perpajakan (Diploma III)
c. Akuntansi (Diploma III)
5. Jurusan Administrasi Bisnis
a. Manajemen Bisnis (Diploma IV)
b. Administrasi Bisnis (Diploma III)
c. Manajemen Pemasaran (Diploma III)
6. Jurusan Pariwisata
a. Manajemen Perhotelan (Diploma IV)
b. Pariwisata (Diploma III)
c. Ekowisata Bawah Laut (Diploma III)
d. Usaha Perjalanan Wisata (Diploma III)

Adapun Visi & Misi Politeknik Negeri Manado sebagai berikut :

Visi :

Menjadikan Politeknik Negeri Manado sebagai Perguruan Tinggi Vokasional unggul dan berstandar internasional.

Misi :

1. Meningkatkan dan memperluas akses dan layanan prima bagi masyarakat untuk mendapatkan pendidikan bermutu;

2. Meningkatkan mutu, relevansi dan daya saing semua program studi;

3. Menciptakan lulusan berkualitas secara komprehensif meliputi aspek knowledge, skill dan attitude;

4. Menciptakan dan mengembangkan manajemen institusi berdasarkan prinsip good governance secara berkelanjutan;

5. Meningkatan kualitas hasil penelitian berbasis teknologi terapan;

6. Membangun kemitraan yang kokoh dengan pemerintah pusat dan daerah sesuai dengan amanah Masterplan Percepatan dan Perluasan Pembangunan Ekonomi Indonesia (MP3EI);

7. Membangun kolaborasi dengan pihak industri dalam menghasilkan karya produktif dan inovatif yang berdampak peningkatan kualitas hidup masyarakat;

8. Membangun kerjasama pendidikan dan penelitian dengan institusi/ perguruan tinggi nasional dan internasional.

For further details log on website :
http://politeknikindonesia.belmawa.ristekdikti.go.id/politeknik-negeri-manado/

Garis panduan ini menerangkan cara dan kaedah pengurusan dan keselamatan makmal/bengkel pengajaran, penyelidikan dan perkhidmatan di UPM.

TUJUAN Garis panduan ini menerangkan cara dan kaedah pengurusan dan keselamatan makmal/bengkel pengajaran, penyelidikan dan perkhidmatan di UPM. 2.0 TANGGUNGJAWAB Timbalan Naib Canselor (Penyelidikan dan Inovasi), Pengarah PPKKP (PGH) dan Ketua PTJ adalah bertanggungjawab memastikan garis panduan ini dipatuhi. Sesiapa yang terlibat dalam sebarang aktiviti pengurusan pengajaran, penyelidikan dan perkhidmatan yang dijalankan di dalam makmal/bengkel di UPM perlu mematuhi garis panduan ini. 3.0 DOKUMEN RUJUKAN Kod Dokumen UPM/SOK/CAL/P001 UPM/SOK/PYG/P001 UPM/SOK/PYG/P002 UPM/SOK/OSH/P001 UPM/SOK/OSH/P004 UPM/SOK/OSH/P005 UPM/SOK/KEW-AST/P012 SOK/LAB/SS01/PEMATUHAN SOK/LAB/SS02/PKM SOK/LAB/BR01/DBK - Tajuk Dokumen Prosedur Penentukuran Prosedur Penyenggaraan Baik Pulih Prosedur Penyenggaraan Berkala Prosedur Pengurusan dan Pelupusan Sisa Prosedur Notifikasi Kemalangan, Kejadian Berbahaya, Penyakit Pekerjaan dan Keracunan Pekerjaan Prosedur Aduan Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan Prosedur Pengurusan Aset Senarai Semak Pematuhan Keselamatan Makmal/Bengkel Senarai Semak Pemeriksaan Pengurusan dan Keselamatan Makmal/Bengkel Borang Daftar Bahan Kimia Berbahaya Kepada Kesihatan Panduan Keselamatan Penggunaan Cecair Kriogenik - Panduan Keselamatan Penggunaan Kebuk Wasap - Panduan Keselamatan Penggunaan Radas Kaca - Panduan Menggunakan Alat Lindung Diri Panduan Keselamatan Penggunaan Silinder Gas - Termampat - Panduan Keselamatan Pengendalian LPG TARIKH KUATKUASA : 20/2/ drp 19

2 - Panduan Alat Api Mudah Alih Manual Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan - Universiti Putra Malaysia Manual Pelan Pengurusan Bencana Universiti - Putra Malaysia Pekeliling Perbendaharaan Bil. 5 Tahun 2005: - Tatacara Pengurusan Stor Kerajaan Draft on Simple Risk Assessment and Control for - Chemicals (SiRAC) 2011 Jabatan Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan Malaysia 4.0 TERMINOLOGI DAN GLOSARI PGH : Pengarah PPKKP ALD : Alat Lindung Diri CSDS : Chemical Safety Data Sheet ERT : Emergency Response Team (Pasukan tindakan kecemasan) DMP : Disaster Management Plan (Pelan Pengurusan Bencana) LPG : Liquefied Petroleum Gas CO 2 : Carbon Dioxide H 2 : Hydrogen Bahan berbahaya : bahan-bahan yang dikategorikan dalam bahan kimia, bahan radioaktif, radas penyinaran, racun(poisons) dan racun makhluk perosak (pesticides) Bahan Kimia : Unsur kimia,sebatian atau campuran daripadanya, samaada asli atau tiruan, tetapi tidak termasuk mikroorganisma. Bahan Radioaktif : Apa-apa bahan api nuclear, hasil radioaktif atau sisa radioaktif Radas Penyinaran : Radas yang boleh mengeluarkan sinaran mengion Racun Makhluk Perosak/ Pesticides : Apa-apa bahan yang mengadungi kandungan aktif atau apa-apa penyediaan, campuran atau bahan yang mengandungi satu atau lebih kandungan aktif sebagai salah satu juzuk tetapi tidak termasuk makanan tercemar atau bahan yang disenaraikan dalam Jadual II (Seksyen 2) Akta Racun 1974/ Pesticides Act 1974 Racun/ Poisons : Apa-apa bahan yang dinyatakan dalam senarai racun yang meliputi apa-apa penyediaan solution, compound, mixture atau bahan semulajadi dengan merujuk Jadual II (Seksyen 2dan 7) Akta Racun dan Peraturan-peraturan 1952 MSDS : Material Safety Data Sheet CSDS : Chemical Safety Data Sheet PPPA : Pejabat Pembangunan dan Pengurusan Aset PPKKP : Pejabat Pengurusan Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan TARIKH KUATKUASA : 20/2/ drp 19

3 BKU : Bahagian Keselamatan Universiti PKU : Pusat Kesihatan Universiti PTJ : Pusat Tanggungjawab (Fakulti/Institut/Akademi/Sekolah) TNCPI : Timbalan Naib Canselor (Penyelidikan dan Inovasi) UPM : Universiti Putra Malaysia SIRIM : Standards and Industrial Research Institute of Malaysia JKKPM : Jabatan Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan Malaysia KKP : Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan UBBL : Uniform Building By Law Tempat Penyimpanan : Bilik penstoran/ruang penyimpanan khas/kabinet berkunci yang dibenarkan, selamat dan berasingan dari meja kerja (working table) Makmal/Bengkel : Tempat menjalankan penyelidikan atau pengajaran yang mempunyai struktur bangunan tetap (tidak termasuk kerja lapangan dan struktur binaan sementara) Orang Yang Kompeten (OYK) Pegawai Bertanggungjawab (PYB) 5.0 PANDUAN : Seseorang yang dilantik oleh ketua PTJ bagi menjalankan kerja-kerja pemantauan dan pengawasan di makmal berdasarkan kepada pengetahuan, kemahiran dan pengalaman. : Pegawai Bertanggungjawab yang terdiri daripada Pegawai Penyelidik, Pembantu Makmal, Penolong Pegawai Sains, Pegawai Sains, Juruteknologi Makmal Perubatan, Penolong Pegawai Veterinar, Pembantu Veterinar, Pembantu Pertanian, Juruteknik, Penolong Jurutera dan semua yang terlibat dalam mengendalikan makmal berkenaan. Di antara aktiviti utama dalam pengurusan makmal/bengkel ini adalah aktiviti pengendalian pengajaran dan penyelidikan, pengurusan aset dan pemantauan seperti peralatan, mesin, jentera dan kemudahan infrastruktur yang ada di makmal/bengkel tersebut. Pengurusan yang berkaitan dengan aset ini adalah proses tentukuran, penyenggaraan, baik pulih dan pelupusan. Aspek keselamatan juga perlu dilaksanakan bagi memastikan keselamatan staf, pelajar, pelawat dan sesiapa sahaja yang terlibat dengan penggunaan peralatan, mesin, jentera dan kemudahan infrastruktur terjamin. 5.1 JENIS DAN ORGANISASI TARIKH KUATKUASA : 20/2/ drp 19

4 Tentukan jenis makmal/bengkel sama ada pengajaran, penyelidikan atau perkhidmatan. Pastikan setiap makmal/bengkel mempunyai Pegawai Bertanggungjawab yang perlu dipamerkan seperti berikut: 1. Nama Makmal/Bengkel 2. Jenis Makmal/Bengkel (Penyelidikan/Pengajaran/Perkhidmatan/Gabungan) 3. Kod Makmal/Bengkel 4. Nama Pegawai Bertanggungjawab 5. No. untuk dihubungi (Telefon Pejabat/Telefon Bimbit) 5.2 PENGURUSAN BAHAN DAN PERALATAN MAKMAL / BENGKEL Sila paparkan gambar Pegawai Bertanggungjawab di sini Penyimpanan dan Penggunaan Bahan/Peralatan a) Peralatan (jentera/mesin) dan Radas Penyimpanan peralatan/radas perlu mengikut kesesuaian dan perlu direkodkan serta dilabelkan dengan jelas. Setiap peralatan/perkakasan yang mempunyai risiko perlu mempunyai Prosedur Kerja Selamat (Safe Operating Procedure) yang mana ia perlu dibangunkan oleh PTJ dan penggunaan sebarang peralatan/radas perlu mengikut Prosedur Kerja Selamat yang dibangunkan selaras dengan Manual Operasi Peralatan sepertimana berikut:- i. Kebuk Wasap Rujuk: Panduan Keselamatan Penggunaan Kebuk Wasap ii. Radas Kaca Rujuk: Panduan Keselamatan Penggunaan Radas Kaca iii. Cecair Kriogenik Rujuk: Panduan Keselamatan Penggunaan Cecair Kriogenik b) Bahan Kimia Bilik Penstoran Bahan Kimia TARIKH KUATKUASA : 20/2/ drp 19

5 i. Bilik penstoran bahan kimia perlu mempunyai sistem pengudaraan yang baik. ii. Ruang khas untuk kelas bahan kimia tertentu seperti almari flammable dan corrosive. iii. Pengendalian bahan toksik dan mudah bakar perlu diasingkan kawasannya dan jika perlu (bergantung kepada bahan kimia) menggunakan kebuk wasap. iv. Bilik penstoran bahan kimia perlu diperiksa untuk memastikan tiada sebarang kebocoran atau tumpahan. v. Bilik penstoran bahan kimia mestilah ditempatkan di lokasi yang mudah diakses oleh kenderaan, samada untuk tujuan penghantaran atau kecemasan. vi. Bilik penstoran bahan kimia perlu dilengkapkan dengan alat pemadam api yang sesuai, alat lindung diri dan sistem komunikasi tertentu yang boleh digunakan semasa kecemasan. vii. Bilik penstoran bahan kimia mestilah berdekatan dengan makmal untuk mengurangkan risiko kemalangan semasa pengagihan bahan kimia. viii. Tahap keselamatan bilik penstoran bahan kimia, seperti pendawaian elektrik, sistem pengudaraan dan lain-lain perlu diperiksa sekurang-kurangnya sekali setahun oleh orang yang kompeten (OYK). ix. Bilik penstoran bahan kimia tidak boleh digunakan sebagai bilik persediaan atau pembungkusan semula bahan kimia. x. Pengendalian bilik penstoran bahan kimia hendaklah dilakukan oleh pekerja tertentu sahaja. xi. Penyimpanan bahan kimia cecair mudah terbakar dalam kabinet tidak boleh melebihi 227 liter (60 gallon) bagi cecair dengan takat kilat kurang daripada 60 ⁰C. xii. Pekerja yang menjaga setor bahan kimia bertanggungjawab untuk: a. Asingkan bahan kimia mengikut keserasian. b. Simpan rekod berasingan bagi bahan kimia yang mempunyai tarikh luput. c. Periksa label secara berkala dan pastikan label tidak rosak. TARIKH KUATKUASA : 20/2/ drp 19

6 xiii. Bekas untuk mengisi bahan kimia tertumpah perlu disediakan dalam setor jika berlaku tumpahan kimia. Penyimpanan Bahan Kimia di dalam makmal dan Pergerakan Bahan Kimia antara makmal i. Semua bahan kimia perlu didaftarkan di dalam Borang Daftar Bahan Kimia Berbahaya Kepada Kesihatan (SOK/LAB/BR01/DBK). ii. Rekodkan maklumat keluar/masuk bahan kimia dari bilik penstoran bahan kimia dalam Borang Inventori Bahan Kimia (SOK/LAB/BR02/IBK). iii. Semua bahan kimia atau larutan kimia yang sedang digunakan di dalam makmal perlu dilabelkan dengan jelas seperti berikut: a. Nama bahan kimia dan kepekatan b. Tarikh dikeluarkan dari ruang bilik penyimpanan/ tarikh dibuat c. Nama pengguna iv. Setiap bahan kimia yang disimpan dan digunakan di dalam makmal perlu mempunyai Material Safety Data Sheet (MSDS)/Chemical Safety Data Sheet (CSDS) yang dibekalkan bersama oleh pembekal. v. Pegawai makmal hendaklah memastikan pergerakan bahan kimia yang dibawa masuk ke dalam makmal oleh penyelidik atau pelajar perlu direkodkan di dalam buku log seperti butiran berikut: a. Nama bahan kimia dan kepekatan/ kuantiti b. Tarikh dibawa masuk c. Nama pengguna vi. Bahan kimia perlu disimpan mengikut pengkelasan secara fisiokimia. vii. Bahan kimia mudah terbakar perlu disimpan dalam kabinet yang bersesuaian. viii. Jangan simpan bahan kimia di tempat seperti atas meja kerja/amali, dalam kebuk wasap, bawah sinki atau peti sejuk bagi bahan mudah terbakar. ix. Elakkan dedahan secara langsung tempat penyimpanan bahan kimia sementara dari cahaya matahari. TARIKH KUATKUASA : 20/2/ drp 19

7 x. Kabinet penyimpanan bahan kimia mestilah mempunyai pengudaraan yang baik. xi. Peti sejuk yang digunakan untuk menyimpan bahan kimia tidak boleh sama sekali digunakan bersama dengan bahan lain walaupun bagi tujuan kegunaan makmal. Pengemaskinian Stok Bahan Kimia i. PYB makmal/bengkel mestilah mengemaskini Stok Bahan Kimia setiap 6 bulan sekali dengan menggunakan Borang Pemantauan Stok Bahan Kimia Luput (SOK/LAB/BR03/SBKL). ii. Rekod pengemaskinian yang dilaksanakan hendaklah dihantar ke PPKKP mengikut tarikh yang ditetapkan. Pengunaan bahan kimia i. Kendalikan bahan kimia dengan betul dengan merujuk MSDS/CSDS. ii. Ketahui sifat bahan kimia yang digunakan. iii. Gunakan Alat Lindung Diri (ALD) yang bersesuaian. Secara umumnya semasa menggunakan bahan kimia, pengguna perlu sekurang-kurangnya memakai ALD berikut:- i. Kot Makmal ii. Kasut Bertutup iii. Safety Glasses iv. Alat pelindung pernafasan (mengikut jenis bahan kimia) Pelupusan bahan kimia Sisa kimia mesti disimpan dalam bilik stor pelupusan. Pelupusan sisa kimia hendaklah merujuk kepada Prosedur Pengurusan dan Pelupusan Sisa (UPM/SOK/OSH/P001). c) Alat Lindung Diri (ALD) Penggunaan ALD amat penting di dalam makmal kerana ia merupakan langkah kawalan sementara bagi melindungi keselamatan diri dari bahan berbahaya. Rujuk: Panduan Menggunakan Alat Lindung Diri d) Silinder Gas Termampat TARIKH KUATKUASA : 20/2/ drp 19

8 Secara umumnya, semua silinder gas termampat yang digunakan dalam makmal perlu diletakkan secara menegak dan dirantai. Rujuk: Panduan Keselamatan Penggunaan Silinder Gas Termampat dan Panduan Keselamatan Pengendalian LPG Pembersihan (Housekeeping) i. Pembersihan yang betul dapat mengurangkan risiko di dalam makmal terutama kepada kesihatan. Habuk pada meja kerja dan lantai perlu dibersihkan dengan menggunakan pembersih hampagas bukan dengan tekanan udara atau penyapu. ii. Cecair yang tumpah mestikan diurus dengan betul (didepositkan pada bekas kedap udara) dan diasingkan setiap hari di kawasan kerja. iii. Bahan kimia yang disimpan dalam bekas rosak atau bocor perlu dipindahklan kepada bekas yang baik dan bekas yang rosak dilupuskan dengan merujuk Prosedur Pengurusan dan Pelupusan Sisa UPM (UPM/SOK/OSH/P001). 5.3 INFRASTRUKTUR DAN PERSEKITARAN Spesifikasi Makmal/Bengkel Makmal/bengkel haruslah direka bentuk agar dapat meminimumkan risiko dan bahaya terhadap pengguna makmal Makmal/Bengkel Kimia Setiap makmal/bengkel pengajaran/penyelidikan/perkhidmatan/ gabungan yang menggunakan bahan kimia perlulah mempunyai keperluan umum seperti berikut: 1. Sinki 2. Safety Shower 3. Ruang Alat Lindung Diri 4. Ruang Penyimpanan Radas Kaca 5. Ruang Penyimpanan Bahan Kimia 6. Ruang Penyimpanan Sisa Kimia 7. Alat Pemadam Api Mudah Alih 8. Eye Wash Station 9. First Aid Kit TARIKH KUATKUASA : 20/2/ drp 19

9 10. Pelan Laluan Kecemasan 11. Tanda KELUAR 12. Spill Kit 13. Fire Blanket 14. Sistem LEV/ kebuk wasap 15. Alat Pengesan Kebakaran (bergantung kepada jenis bangunan dan fungsi seperti yang di peruntukan oleh UBBL1984 atau Akta Perkhidmatan BOMBA (Fire Certificate)1988) Makmal/Bengkel bukan kimia (termasuk Makmal Komputer) Setiap bengkel pengajaran/penyelidikan/perkhidmatan/gabungan perlulah mempunyai keperluan umum seperti berikut: 1. Ruang Alat Lindung Diri (jika berkaitan) 2. Ruang Penyimpanan Peralatan 3. Fire Blanket (jika berkaitan) 4. Alat Pemadam Api Mudah Alih 5. First Aid Kit 6. Pelan Laluan Kecemasan 7. Tanda KELUAR 8. Alat Pengesan Kebakaran (bergantung kepada jenis bangunan dan fungsi seperti yang diperuntukan oleh UBBL1984 atau Akta Perkhidmatan BOMBA (Fire Certificate)1988) Pelan Lantai 1. Setiap makmal/bengkel pengajaran mestilah mempunyai sekurang kurangnya dua jalan keluar yang tidak boleh dikunci semasa beroperasi. 2. Pintu keluar makmal seharusnya tertutup secara sendirinya (door closer) apabila diakses dan menghala ke koridor. 3. Proses timbangan analisis hendaklah dilaksanakan jauh dari peralatan yang menghasilkan vibrasi dan kawasan penyediaan bahan yang menghasilkan wap menghakis. Adalah lebih sesuai jika proses timbangan analisis dilaksanakan di bilik berasingan. 4. Ruang kerja pejabat di dalam makmal/bengkel perlu diasingkan dengan sesekat (partition) bertutup bagi memastikan staf makmal diasingkan dari bahaya di dalam makmal. Disarankan agar ruang TARIKH KUATKUASA : 20/2/ drp 19

10 kerja pejabat di dalam makmal mempunyai akses terus keluar ke koridor. 5. Makmal/ bengkel pengajaran/ penyelidikan/ perkhidmatan/ gabungan yang menggunakan bahan kimia perlu mempunyai safety shower dan eye wash station tersendiri yang sentiasa berada di dalam keadaan baik. Tatacara penggunaan safety shower dan eye wash station hendaklah dimaklumkan kepada semua pengguna makmal. Lokasi safety shower dan eye wash station perlulah memenuhi kriteria sepertimana berikut: i) Jarak perjalanan dari meja kerja di dalam makmal tidak lebih dari 10 saat. ii) Mudah diakses. iii) Bebas daripada sebarang halangan. iv) Dilabelkan dengan jelas. v) Jauh dari punca elektrik Keperluan Utiliti 1. Sumber air seharusnya jauh dari sumber elektrik, sumber simpanan bahan kimia dan sumber simpanan sisa kimia. Tiada ruang penyimpanan bahan atau sisa kimia di atas atau di bawah sumber air. 2. Udara bertekanan atau vakum haruslah dibekalkan dari luar makmal bagi mengurangkan masalah bunyi dan vibrasi. 3. Tiada gas mampat (LPG, CO 2, H 2, Nitrogen, dan lain-lain) berlebihan (tidak melebihi 1 tong) berada di dalam makmal dan seharusnya dibekalkan dari luar bangunan dimana setiap makmal mempunyai injap tutup kecemasan. 4. Setiap makmal/bengkel perlu mempunyai alat pengalih udara (ventilation) terus ke luar bangunan bagi memastikan pertukaran udara di dalam makmal sentiasa berlaku. 5. Udara di dalam makmal seharusnya dialirkan dari kawasan kurang merbahaya/berisiko ke kawasan berisiko dan terus keluar dari bangunan (negative pressure). 6. Sistem pengudaraan terbaik adalah jika sistem pengalih udara diletakkan bertentangan dengan sistem penyaman udara bagi memastikan semua udara di dalam makmal/bengkel bertukar. TARIKH KUATKUASA : 20/2/ drp 19

11 7. Outlet elektrik perlu lebih dari peralatan yang sepatutnya ada di dalam makmal bagi mengelakkan beban berlebihan. Penambahan outlet elektrik adalah hanya dengan kelulusan daripada Pejabat Pembangunan dan Pengurusan Aset (PPPA). 8. Sistem penyaman udara adalah disarankan berasingan dan tidak dibuat secara berpusat bagi memastikan bau tidak merebak keseluruh bangunan Kriteria Pembelian Peralatan Makmal/Bengkel i. Radas /Peralatan Pastikan radas/peralatan samada mesin mahupun jentera mempunyai sijil kelulusan Standards and Industrial Research Institute of Malaysia (SIRIM), lesen penggunaan (bagi radas penyinaran), sijil perakuan kelayakan (bagi mesin/jentera yang tersenarai dalam Akta Kilang dan Jentera 1967) dan Manual Operasi. ii. Bahan Kimia 1) Pastikan semua bahan kimia mempunyai CSDS/ MSDS dan tarikh luput guna yang dikeluarkan oleh syarikat pembekal, latihan penggunaan termasuk ALD yang perlu dipakai semasa pengendalian bahan kimia tersebut. 2) Pembantu Penyelidik (RA) dan pelajar tidak dibenarkan membeli bahan kimia secara persendirian. iii. Alat Lindung Diri (ALD) Pastikan ALD yang dibeli mengikut keperluan dan kesesuaian penggunaan atau aktiviti kerja serta mematuhi spesifikasi sepertimana berikut:- 1. Pelindungan Mata (a) Jenama, model dan pembuat yang diluluskan oleh Jabatan Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan Malaysia (JKKPM) mengikut Peraturan-peraturan Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan (Penggunaan dan Standard Pendedahan Bahan Kimia Berbahaya kepada Kesihatan) 2000, atau TARIKH KUATKUASA : 20/2/ drp 19

12 (b) (c) Jenama, model dan pembuat yang diluluskan oleh JKKPM mengikut Peraturan-peraturan di bawah Akta Kilang dan Jentera 1989, atau Memenuhi mana-mana piawaian yang diterima-pakai oleh JKKPM untuk kelulusan di atas. 2. Perlindungan Pernafasan (a) Jenis, model, filter/cartridge/canister dan pembuat yang diluluskan oleh JKKPM mengikut Peraturan-peraturan Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan (Penggunaan dan Standard Pendedahan Bahan Kimia Berbahaya Kepada Kesihatan) 2000, atau (b) Memenuhi mana-mana piawaian yang diterima-pakai oleh JKKPM untuk kelulusan di atas. 3. Sarung Tangan (a) Jenis, model dan pembuat yang diluluskan oleh JKKPM mengikut Peraturan-peraturan Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan (Penggunaan dan Standard Pendedahan Bahan Kimia Berbahaya Kepada Kesihatan) 2000, atau (b) Jenama, model dan pembuat yang diluluskan oleh JKKPM mengikut Peraturan di bawah Akta Kilang dan Jentera 1989, atau (c) Memenuhi mana-mana piawaian yang diterima-pakai oleh JKKPM untuk kelulusan di atas. 4. Perlindungan Kaki (i) Tumpahan/Percikan Bahan Kimia (a) Jenama, model dan pembuat yang diluluskan oleh JKKPM mengikut Peraturan-peraturan Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan (Penggunaan dan Standard Pendedahan Bahan Kimia Berbahaya Kepada Kesihatan) 2000, atau (b) Memenuhi mana-mana piawaian yang diterima-pakai oleh JKKPM untuk kelulusan di atas. (ii) Hentakan Benda-Benda Berat (a) Mempunyai pelindung besi jari kaki (steel toe-cap), atau TARIKH KUATKUASA : 20/2/ drp 19

13 (b) Memenuhi mana-mana piawaian yang diterima-pakai oleh JKKPM untuk kelulusan di atas. (iii) Kejutan Elektrik (a) Bertapak getah, atau (b) Mempunyai ciri constructive construction untuk perlindungan daripada cas statik, atau (c) Mempunyai ciri nonforrous construction untuk mengurangkan kemungkinan friction sparks dalam situasi yang mempunyai bahaya (hazard) letupan atau terbakar, atau (d) Memenuhi mana-mana piawaian yang diterima-pakai oleh JKKPM untuk kelulusan di atas. 5. Pelindung Telinga dan Pendengaran (a) Jenis, model dan pembuat yang diluluskan oleh JKKPM mengikut Peraturan-Peraturan di bawah Akta Kilang dan Jentera (Pendedahan Bising) 1989, atau (b) Memenuhi mana-mana piawaian yang diterima-pakai oleh JKKPM untuk kelulusan di atas. 6. Kot Makmal (a) Jenis berkain kapas dan berlengan panjang, atau (b) Memenuhi mana-mana piawaian yang diterima-pakai oleh JKKPM untuk kelulusan di atas. 7. Topi Keselamatan (a) Diluluskan oleh SIRIM, atau (b) Memenuhi mana-mana piawaian yang diterima-pakai oleh JKKPM untuk kelulusan di atas Latihan Pihak pembekal perlu memberi penerangan atau menyediakan latihan penggunaan oleh pihak yang kompeten untuk setiap penerimaan bekalan yang diterima. TARIKH KUATKUASA : 20/2/ drp 19

14 5.3.7 Sistem Keselamatan (Aktif & Pasif) 1. Pintu utama makmal mestilah mempunyai ciri-ciri keselamatan pintu rintangan api mengikut Undang-Undang Kecil Bangunan Seragam (UBBL) Tanda KELUAR pantul cahaya pada semua pintu (fluorescent). 3. Mempunyai lampu kecemasan. 4. Bilangan alat pemadam api mudah alih jenis serbuk kering bergantung kepada keluasan makmal/bengkel (0.065xluas lantai m 2 ). 5.4 PERATURAN AM KESELAMATAN 1. Makan, minum dan perbuatan yang tidak melibatkan aktiviti penyelidikan/pengajaran adalah dilarang di dalam makmal/bengkel. 2. Pakai baju makmal/bengkel (coverall) dan kasut bertutup/kasut keselamatan semasa menjalankan aktiviti penyelidikan/pengajaran. 3. Aksesori yang terjuntai atau tergantung (barang kemas) adalah dilarang sama sekali dipakai. 4. Sentiasa memastikan makmal/bengkel dalam keadaan yang bersih dan teratur sebelum dan selepas menggunakan makmal. 5. Mendapatkan kebenaran sebelum melakukan tugas yang berkaitan dengan penggunaan mesin/jentera. 6. Memastikan segala kelengkapan seperti mesin berada dalam keadaan yang memuaskan melalui khidmat pengajar. 7. Gunakan peralatan dengan betul mengikut Prosedur Kerja Selamat (Safe Operating Procedure) yang ditetapkan. 8. Menyimpan peralatan yang telah digunakan di tempat yang disediakan. TARIKH KUATKUASA : 20/2/ drp 19

15 9. Menggunakan peralatan yang betul melalui khidmat pengajar ketika kerjakerja yang hendak atau sedang dijalankan. 10. Pastikan pintu makmal/bengkel tidak berkunci semasa beroperasi. 11. Sentiasa prihatin terhadap apa sahaja yang berlaku di sekeliling makmal/bengkel dan membuat aduan/laporan jika difikirkan perlu. 12. Laporkan sebarang kejadian berbahaya atau/dan kemalangan dengan segera secara lisan kepada pensyarah/pembantu makmal/pegawai sains atau penunjuk ajar. 13. Mematuhi setiap prosedur kecemasan atau kebakaran yang telah ditetapkan. 5.5 PERATURAN BEKERJA DI DALAM MAKMAL SELEPAS WAKTU PEJABAT UPM Takrifan Selepas waktu pejabat ditakrifkan pada hari dan masa seperti berikut: Hari Isnin - Jumaat Sabtu, Ahad dan Cuti Kelepasan Am Waktu 5.00 petang 8.00 pagi Sepanjang Masa Pemakaian dan Pengecualian 1. Peraturan-peraturan ini dikuatkuasakan kepada semua pengguna makmal/bengkel UPM yang menggunakan atau bekerja dalam makmal/bengkel selepas waktu pejabat. 2. Peraturan ini tidak dipakai ke atas pengguna makmal/bengkel untuk tujuan kelas amali yang sedang dikendalikan atau diawasi oleh seorang tenaga pengajar, juruteknik dan penyelia. 3. Aktiviti dalam makmal/bengkel adalah dibenarkan sehingga pukul 11 malam tetapi ia tertakluk kepada ketetapan PTJ. Dalam semua keadaan, PTJ adalah bertanggungjawab memastikan keselamatan pekerja dan pelajar yang bertugas atau berada dalam kawasan PTJ selepas waktu pejabat. TARIKH KUATKUASA : 20/2/ drp 19

16 Peraturan Selepas Waktu Pejabat 1. Semua PTJ yang mempunyai kemudahan makmal/bengkel hendaklah menyediakan Buku Daftar Kerja Selepas Waktu Pejabat dan menempatkannya di pintu masuk utama pada setiap bangunan tersebut. Buku daftar tersebut hendaklah mempunyai ruangan untuk mencatatkan perkara berikut: i. Nama ii. Tarikh iii. Masa masuk dan keluar iv. Nombor bilik v. Nama bilik vi. Tandatangan masuk dan keluar 2. Semua pengguna makmal/bengkel perlu menggunakan pintu hadapan sahaja untuk keluar masuk di PTJ masing-masing. 3. Setiap pengguna makmal atau bengkel yang bekerja selepas waktu pejabat dimestikan mengisi Buku Daftar Kerja Selepas Waktu Pejabat semasa hendak bekerja dan selepas bekerja di makmal/bengkel. 4. Semua pelajar mesti mendapatkan kebenaran bertulis daripada penyelia atau pensyarah masing-masing sebelum bekerja di dalam makmal/bengkel selepas waktu pejabat. 5. Semua pelajar tidak dibenarkan bekerja bersendirian kecuali terdapat seorang rakan/pekerja yang berhampiran dengan jarak sekurang-kurangnya sepanggilan. Namun begitu, kelonggaran peraturan tersebut boleh diberikan kepada pelajar-pelajar oleh penyelia/pensyarah masing-masing sekiranya didapati kerja/eksperimen yang dijalankan oleh pelajar tersebut tidak mempunyai risiko kemalangan yang tinggi. TARIKH KUATKUASA : 20/2/ drp 19

17 Penguatkuasaan dan Penalti 1. Semua Ketua PTJ dalah bertanggungajawab bagi memastikan peraturanperaturan tersebut dipatuhi sepenuhnya di PTJ masing-masing dan mengambil tindakan yang sewajarnya ke atas pengguna makmal/bengkel yang tidak mematuhi peraturan-peraturan tersebut. 2. Namun begitu, pengawal keselamatan yang meronda di PTJ adalah juga bertanggungjawab bagi memastikan peraturan tersebut dipatuhi dan melaporkan kepada PPKKP sekiranya terdapat pengguna makmal/bengkel yang tidak mematuhi peraturan tersebut. Kecemasan Sila hubungi Bahagian Keselamatan Universiti (BKU) melalui Pusat Kawalan Bahagian Keselamatan Universiti di talian /1999/7470 atau Pusat Kesihatan Universiti (PKU) melalui Bahagian Kecemasan di talian / PENAKSIRAN RISIKO MAKMAL (SiRAC) Laksanakan penaksiran risiko apabila terdapat proses/aktiviti baharu, ubahsuai proses, peralatan baharu dengan merujuk Draft on Simple Risk Assessment and Control for Chemicals (SiRAC). 5.7 PEMANTAUAN 1. Pegawai bertanggungjawab mestilah melaksanakan pemeriksaan makmal/bengkel setiap tiga (3) bulan sekali dengan menggunakan Senarai Semak Pemeriksaan Pengurusan dan Keselamatan Makmal/Bengkel (SOK/LAB/SS02/PKM). 2. Penyelia Makmal mestilah menyemak keperluan setiap makmal/bengkel yang berdaftar berdasarkan Senarai Semak Pematuhan Keselamatan TARIKH KUATKUASA : 20/2/ drp 19

18 Makmal/Bengkel (SOK/LAB/SS01/PEMATUHAN) setiap enam (6) bulan sekali. 3. Satu jadual berkala dan rekod pemeriksaan dan pemantauan makmal/bengkel hendaklah disediakan oleh penyelia makmal (pegawai sains/pegawai penyelidik). 4. Semua laporan rumusan analisis berkaitan pemeriksaan yang dilaksanakan di makmal/bengkel hendaklah dihantar ke PPKKP mengikut tarikh yang ditetapkan. 5.8 PENAKSIRAN RISIKO BAHAN KIMIA BERBAHAYA KEPADA KESIHATAN 1. Laksanakan Penaksiran Risiko Bahan Kimia Berbahaya Kepada Kesihatan (Chemical Health Risk Assessment) kepada makmal yang mempunyai bahan kimia berbahaya kepada kesihatan setiap 5 tahun. 2. Jalankan pengawasan kesihatan secara berkala kepada staf yang terdedah kepada bahan kimia berbahaya kepada kesihatan (yang dikategorikan dalam Jadual II, Peraturan-peraturan Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan (Penggunaan dan Standard Pendedahan Bahan Kimia Berbahaya Kepada Kesihatan) ORANG YANG KOMPETEN (OYK) Staf yang terlibat dengan pengurusan dan keselamatan makmal perlu mengikuti latihan yang sesuai dan rekod sijil kemahiran yang berkaitan hendaklah disimpan. Staf yang kompeten (mempunyai sijil latihan kompetensi atau lesen berdaftar) diperlukan bagi mengendalikan peralatan di bawah: a) Boiler b) X-ray c) Jentera angkat susun (Forklift) d) Traktor e) Kren f) Perancah (Scaffolding) atau g) Peralatan lain yang memerlukan orang kompeten mengikut keperluan agensi kerajaan yang berkaitan (contoh : Jabatan Keselamatan dan TARIKH KUATKUASA : 20/2/ drp 19

19 Kesihatan Pekerjaan Malaysia, Kementerian Kesihatan Malaysia, Lembaga Perlesenan Tenaga Atom, Jabatan Pengangkutan Jalan, Kementerian Sumber Asli dan Alam Sekitar dan lain-lain) TINDAKAN KECEMASAN Sebarang insiden atau kecemasan haruslah mengikut langkah umum di bawah: 1. Minta bantuan dan utamakan keselamatan diri. 2. Arahkan semua penghuni makmal/bengkel berhenti menjalankan aktiviti dan keluar dengan kadar segera. 3. Laporkan kepada pasukan tindakan kecemasan ERT-PTJ. 4. Hubungi talian kecemasan UPM (BKU/PKU/PPKKP). 5. Laksanakan tindakan jika terlatih dan keadaan mampu dikawal. 6. Aktifkan protokol pelan pengurusan bencana PTJ (DMP-PTJ) jika keadaan tidak terkawal. 7. Pastikan semua individu dan data berkaitan tersedia apabila pihak bertindak tiba. a) Staf bertanggungjawab terhadap makmal/bengkel. b) Laporan panggilan baris. c) Jenis dan ringkasan kejadian. d) Senarai MSDS/CSDS bahan kimia berbahaya di dalam makmal/bengkel. 8. Laporkan kepada PPKKP secepat mungkin dengan merujuk prosedur berikut: Rujuk: Prosedur Notifikasi Kemalangan, Kejadian Berbahaya, Penyakit Pekerjaan dan Keracunan Pekerjaan (UPM/SOK/OSH/P004). Rujuk: Prosedur Aduan Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan (UPM/SOK/OSH/P005) TARIKH KUATKUASA : 20/2/ drp 19

For further details log on website :
http://docplayer.info/31234465-Garis-panduan-ini-menerangkan-cara-dan-kaedah-pengurusan-dan-keselamatan-makmal-bengkel-pengajaran-penyelidikan-dan-perkhidmatan-di-upm.html

Developing a Learning Factory to Increase Resource Efficiency in Composite Manufacturing Processes

Published Date
Procedia CIRP
2015, Vol.32:64–69, doi:10.1016/j.procir.2015.05.003
5th Conference on Learning Factories
Open Access, Creative Commons license

• Author 

• Johannes Böhner ^,
• Max Weeber
• Frank Kuebler
• Rolf Steinhilper

• Fraunhofer Institute for Manufacturing Engineering and Automation IPA, Project Group Process Innovation at Bayreuth University, Universitaetsstrasse 30, D-95447 Bayreuth, Germany

Received 15 January 2015. Revised 26 May 2015. Accepted 26 May 2015. Available online 22 June 2015. 

Abstract

Learning factories serve as platforms to ensure research findings are disseminated into industrial practice. A critical success factor for an effective technology transfer via a platform is the definition of a representative process chain. Due to the increasing demand for lightweight components in automotive industry, established materials like steel are partially substituted by composites materials. Hence the Green Factory Bavaria was established as learning factory to demonstrate energy efficient manufacturing processes for composites. This paper contains the process and workpiece definition necessary to ensure a wide transferability of research results into various industries. Using the developed methodologies of flexible measurement concepts and machine upgrading, suitable efficiency measures are integrated in a learning concept. The obtained energy savings are discussed for selected process steps like cutting, cleaning and assembly technologies.

Keywords

energy- and resource efficiency

sustainability in manufacturing

composite material

lightweight design

game-based learning.

---

References

1. • [1]
   • International Energy Agency: World Energy Outlook, 2013.
2. • [2]
   • Böhner J: Ein Beitrag zur Energieeffizienzsteigerung in der Stückgutproduktion, Aachen: Shaker, 2013.
3. • [3]
   • K. Bunse, M. Vodicka, P. Schönsleben, M. Brülhart, Ernst F:
   • Integrating energy efficiency performance in production management - gap analysis between industrial needs and scientific literature
   • In: Journal of Cleaner Production, Volume 19, 2011, pp. 667–679
   • Article
      | 
      PDF (381 K)
      | 
     View Record in Scopus
     Citing articles (202)
4. • [4]
   • U. Wagner, T. AlGeddawy, H. ElMaraghy, Müller E:
   • The State-of-the-Art and Prospects of Learning Factories
   • In: Procedia CIRP, Volume 3, 2012, pp. 109–114
   • Article
      | 
   •  PDF (509 K)

|

View Record in Scopus

Citing articles (29)

• [5]
• Riffelmacher P.: Konzeption einer Lernfabrik für die variantenreiche Montage, Stuttgart: Fraunhofer Verlag 2013.

• [6]
• D. Kreimeier, C. Prinz, Morlock F:
• Lernfabriken in Deutschland
• In: ZWF, Volume 10, 2013, pp. 724–727
• View Record in Scopus
  Citing articles (1)

• [7]
• D. Kreimeier, F. Morlock, C. Prinz, B. Krückhans, D. Cüneyt Bakir
• Meier H: Holistic Learning Factories: A Concept to Train Lean Management, Resource Efficiency as Well as Management and Organization Improvement Skills
• Procedia CIRP, Volume 17, 2014, pp. 184–188
• Article
   | 
•  PDF (904 K)
| 
View Record in Scopus
Citing articles (9)

• [8]
• F. Karl, V. Schmidt, Reinhart G:
• Lernfabrik für Energieproduktivität
• In: BWP, Volume 6, 2013, pp. 32–35

• [9]
• Lässig R, Eisenhut M, Mathias A, Schulte R, Peters F, Kühmann T, Waldmann T, Begemann W: Serienproduktion von hochfesten Faserverbundbauteilen. In: Roland Berger 9 (2012).

• [10]
• Roberts, T: The Carbon Fiber Industry worldwide 2011-2020, Materials Technology Publications, Watford 6 (2011).

• [11]
• Jahn B, Witten E: AVK Composites Market Report 2013, available through: http://www.carbon-composites.eu/sites/carbon-composites.eu/files/anhaenge/13/09/17/ccev-avk-marktbericht_2013-final-englisch-bj. pdf, p.4, assessed 15.01.2015.

• [12]
• Lindemann U: Entscheidungen herbeiführen, Methodische Entwicklung technischer Produkte: Methoden flexibel und situationsgerecht anwenden (2007), p.184.

• [13]
• Dale E: Audiovisual methods in teaching, (1969), p.107.

• [14]
• Wiman R V, Mierenhensy W C; Educational Media. Theory into Practice, (1969).

• [15]
• Moen R, Norman C: Evolution of the PDCA cycle, (2006).

• [16]
• ISO 50001, 2011: Energy management systems -Requirements with guidance for use.

• [17]
• Thiede S, Posselt G, Herrmann C: SME appropriate concept for continuously improving the energy and resource efficiency in manufacturing companies. CIRP Journal of Manufacturing Science and Technology 6.3 (2013), p.204-211.

• [18]
• M. Hamacher, J. Böhner, Reger A:
• Identifying Energy Efficiency Potentials by Applying Flexible Measuring Systems
• In: Applied Mechanics and Materials, Volume 655, 2014, pp. 47–52
• View Record in Scopus
   | 
  CrossRef
  Citing articles (2)

• [19]
• J. Böhner, M. Hamacher, A. Reger
• Methodology to Increase Energy Efficiency in Discrete Manufacturing
• In: Applied Mechanics and Materials, Volume 655, 2014, pp. 69–74

• [20]
• S. Freiberger, F. Ellert, Weeber M:
• Energy Efficient Manufacturing of Lightweight Products Illustrated by a Structural Optimization of an Automatic Knife Cutting System
• In: Applied Mechanics and Materials, Volume 655, 2014, pp. 75–81
• View Record in Scopus
   | 
  CrossRef
  Citing articles (2)

• [21]
• Neugebauer R, Westkämper E, Klocke F, Kuhn A, Schenk M, Michaelis A, Spath D, Weidner E: Energieeffizienz in der Produktion. Untersuchung zum Handlungs- und Forschungsbedarf. München: Fraunhofer 2008.

• ☆
  Peer-review under responsibility of the organizing committee of 5th Conference on Learning Factories (CLF 2015).

• ⁎ 
  Corresponding author. Tel.: +49 921 55 7514; fax: +49 921 55 7305.

Copyright © 2015 The Authors. Published by Elsevier B.V.

For further details log on website :
http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2212827115006368